Niedziela, 13 września Imieniny: Filip, Eugenia, Aureliusz
Wrocław
Teraz Niedziela, 13 września 2026
Przewodnik

Archiwum Państwowe we Wrocławiu — zbiory i oddziały

Bartosz Borkowski • 3 min czytania

Archiwum Państwowe we Wrocławiu
Fot. Julo · „Wrocław, Archiwum Państwowe - fotopolska.eu (294465)” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Archiwum Państwowe we Wrocławiu przechowuje dokumenty dotyczące głównie Dolnego Śląska, obejmujące okres od XII do XXI wieku. Instytucja ma też sieć oddziałów rozmieszczonych w regionie.

Archiwum Państwowe we Wrocławiu to instytucja gromadząca materiały źródłowe związane z Dolnym Śląskiem. Zasoby obejmują dokumenty z różnych stuleci, a instytucja prowadzi też działalność wystawienniczą i wydawniczą.

Jak powstało archiwum i jakie były jego losy?

Bezpośrednim poprzednikiem archiwum było Królewskie Akademickie Archiwum Uniwersyteckie utworzone 27 października 1815 roku w związku z upaństwowieniem części archiwaliów kościelnych po sekularyzacji z 1810 roku. W 1822 roku archiwum wyłączono z uczelni i przekształcono w Królewskie Śląskie Archiwum Prowincjonalne. Wśród osób zarządzających instytucją byli Wilhelm Wattenbach i Colmar Grünhagen.

Podczas oblężenia Wrocławia zasoby — wówczas około 300 tys. tomów akt i 30 000 książek — zostały wywiezione i ukryte w różnych częściach Dolnego Śląska, w Czechach i na zachód od Nysy Łużyckiej. Po wojnie część materiałów odzyskano poprzez przejęcia zwróconych zbiorów oraz przekazy z Czechosłowacji, NRD i ZSRR.

Co zawierają zbiory archiwum?

Zbiory obejmują dokumenty od XII do XXI wieku związane przede wszystkim z historią Dolnego Śląska. W 2013 roku zasób archiwalny wynosił 25 244 mb; najstarszy przechowywany materiał datowany jest na 1175 r.

Oprócz gromadzenia i udostępniania akt archiwum prowadzi działalność wystawienniczą i wydawniczą, dokumentującą i popularyzującą przechowywane materiały.

Gdzie są oddziały archiwum i co z dokumentami likwidowanych urzędów?

Już w 1950 roku rozpoczęto tworzenie oddziałów powiatowych podległych Archiwum Państwowemu we Wrocławiu; ich liczba, siedziby i status były wielokrotnie zmienne. Na 2018 rok do struktury terytorialnej archiwum zaliczano m.in. oddziały w Bolesławcu, Jeleniej Górze, Kamieńcu Ząbkowickim i Legnicy.

Dokumenty po zlikwidowanych urzędach śląskich były przekazywane do Archiwum Państwowego we Wrocławiu lub do jego oddziałów, dlatego materiały po dawnych instytucjach regionalnych mogą znajdować się w zasobach tej sieci archiwalnej.

Najstarszy materiał w zbiorach pochodzi z 1175 r.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Jak skontaktować się z Archiwum Państwowym we Wrocławiu?
Dostępna jest oficjalna strona archiwum: https://www.ap.wroc.pl/.
Jak znaleźć dokumenty ze zlikwidowanego zakładu?
Dokumenty likwidowanych urzędów śląskich były przekazywane do Archiwum Państwowego we Wrocławiu i do jego oddziałów. Lokalizację konkretnych materiałów ustalić można przez kontakt z archiwum pod adresem https://www.ap.wroc.pl/.
Jak sprawdzić, w którym archiwum są dokumenty?
Od 1950 roku tworzone były oddziały podległe archiwum wrocławskiemu, a ich liczba i siedziby zmieniały się. Informację o tym, czy dany materiał znajduje się w zasobach wrocławskich lub w oddziale, można uzyskać kontaktując się z archiwum za pośrednictwem strony https://www.ap.wroc.pl/.
Gdzie znajduje się oddział Archiwum Państwowego w Jeleniej Górze?
Archiwum Państwowe we Wrocławiu prowadzi oddział w Jeleniej Górze; na 2018 rok był on wymieniony jako jeden z czterech oddziałów regionalnych. Dokładne dane lokalizacyjne udostępnia strona https://www.ap.wroc.pl/.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Bartosz Borkowski

Nazywam się Bartosz Borkowski i w redakcji oczydolnegoslaska.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia na Dolnym Śląsku i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również